Özet: Ankara merkez ilçeleri park ve süs bitkilerinde 2004–2006 yılları arasında Quercus spp. üzerinde Eriophyoidea (Acarina) türlerin saptanması bu çalışmanın başlıca amacını oluşturmaktadır. Teşhis edilen türlerin kontrolü Prof. Dr. Enrico de Lillo (İtalya Bari üniversitesi Di. B. C. A Bölümü) tarafından yapılmıştır. Ankara ilinde Quercus spp. üzerinde tespit edilen türler Brevulacus reticulatus (Manson, 1984), Glyptacus erevanicus (Shevtchenko & Pogosova, 1983), Aceria ilicis (Canestrini, 1890) dır. Bu, çalışma sonucunda tespit edilen türlerden G. erevanicus ve B. reticulatus, Türkiye için yeni kayıt niteliğindedir.
Anahtar kelimeler: Acari, Eriophyoidea, yeni kayıt, Quercus robur
Eriophyoid Mites of Quercus robur L.
Abstract: The main goal of this work is to determine Eriophyoidea (Acarina) species on Quercus spp. park and ornamental plants during 2004–2006 years during in Ankara. The confirmation of the identified species were done by Prof. Dr. Enrico de Lillo (University of Bari, Italy Di. B. C. A Dept.). Brevulacus reticulatus(Manson, 1984), Glyptacus erevanicus (Shevtchenko & Pogosova, 1983), Aceria ilicis (Canestrini, 1890) identified on Quercus spp. As result G. erevanicus and B. reticulatus was found as a new records for the fauna of Turkish Eriophyoidea.
Key words: Acari, Eriophyoidea, new record, Quercus robur
Giriş:
Eriophyoidea; 3 familya, 12 alt familya, 15 tribus ve 226 cinsten meydana gelmiştir. Dünyada sadece Eriophyidae familyasına ait 2500 tür tespit edilmiştir. Tür zenginliği bakımından Phytoptidae 2. ve Diptilomiopidae familyaları 3. sırada yer almaktadır (Lindquist ve ark.,1996). Eriophyoid akarlar çok küçük olup yaklaşık 0.1–0.3 mm büyüklüğündedirler. Çıplak gözle görülemezler. Vücut şekilleri silindirik, fusiform veya dorso-ventral olarak düz bir yapıya sahiptir. Ağız parçaları kuvvetli derecede değişken ve özelleşmiştir. Vücudun ön kısmında prodorsal kalkan olarak adlandırılan ve sistematikte önemli olan daha kalın bir alan bulunmaktadır. Türkiye’de Quercus spp. üzerinde eriophyoid türlerinin saptanması üzerine çalışma ilk kez Alkan (1952) tarafından yapılmıştır. Quercus spp. üzerinde Aceria ilicis (Canestrini, 1890) türünü Ankara ve İstanbul’da tespit etmiş ve yapraklar üzerinde gallere sebep olduğunu bildirmiştir. Günümüzde çevre kirliliğinin büyük boyutlara ulaşması ve özellikle de atmosferin çeşitli kimyasal maddelerle kirletilmesi nedeniyle, park ve yeşil alanlar büyük metropollerin akciğeri görevini görmektedir. Bu nedenle de park alanlarındaki zararlıların ortaya konulması konunun önemini arttırmaktadır. Parklardaki bitkilerin sağlıklı görünüme sahip olabilmeleri için alınan kültürel önlemlerin yanında zararlıların tespiti ve bunlarla mücadelede önem taşımaktadır.